12

ماده 12
قانون شوراهای حل اختلاف

صلاحیت دادگاه صلحتجدیدنظرخواهی

صلاحیت های دادگاه صلح به شرح زیر است:

1- دعاوی مالی تا نصاب یک ­ میلیارد (۱.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال

تبصره

رئیس قوه قضائیه می‏تواند نصاب مذکور در این بند را هر سه سال یک بار با رعایت تناسب تغییر شاخص سالانه که از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اعلام می‏شود، تعدیل کند.

2- دعاوی حقوقی تصرف عدوانی، مزاحمت و ممانعت از حق

3- دعاوی راجع به جهیزیه، مهریه و نفقه تا نصاب مقرر در بند (۱) این ماده در صورتی که مشمول ماده (۲۹) قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱/۱۲/۱ نباشد.

4- دعاوی و درخواست های مربوط به تخلیه عین مستأجره و تعدیل اجاره­بها بجز دعاوی مربوط به سرقفلی و حق کسب یا پیشه یا تجارت

5- اعسار از پرداخت محکومٌ به در صورتی که دادگاه صلح نسبت به اصل دعوی رسیدگی کرده باشد.

6- حصر ورثه، تحریر ترکه، مهر و موم و رفع آن

7- تأمین دلیل

8- تقاضای سازش موضوع ماده (۱۸۶) قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب (در امور مدنی) مصوب ۱۳۷۹/۱/۲۱

9- جنبه عمومی و خصوصی کلیه جرائم غیرعمدی ناشی از کار یا تصادفات رانندگی

10- جرائم عمدی تعزیری مستوجب مجازات درجه هفت و هشت

11- دعاوی اصلاح شناسنامه، استرداد شناسنامه، اصلاح مشخصات مدرک تحصیلی (به ­ استثنای مواردی که در صلاحیت دیوان عدالت اداری است)، الزام به اخذ پایان ­ کار، اثبات رشد، الزام به صدور شناسنامه، تصحیح و تغییر نام

تبصره 1

به کلیه جرائم مذکور در این ماده مستقیماً و بدون نیاز به کیفرخواست در دادگاه صلح رسیدگی می شود.

تبصره 2

دادگاه صلح با حضور رئیس یا دادرس علی البدل رسمیت می یابد. دادگاه صلح با رضایت طرفین، پرونده را برای حصول سازش به عضو یا اعضای شورا که در دادگاه مستقر می باشند یا شعبه شورا یا میانجی گری ارجاع می دهد. چنانچه حداکثر ظرف دو ماه موضوع منتهی به سازش شود، مراتب صورتجلسه و جهت اتخاذ تصمیم به قاضی دادگاه صلح اعلام می شود تا طبق مقررات اقدام کند. در صورت عدم حصول سازش، قاضی دادگاه صلح مطابق قانون، به موضوع رسیدگی کرده و مبادرت به صدور رأی می نماید.

تبصره 3

دادگاه صلح می تواند در ساعات غیر­اداری یا در روزهای تعطیل نیز به دعاوی رسیدگی نماید و استقرار آن در محل شورا بلامانع است.

تبصره 4

در صورت حدوث اختلاف بین دادگاههای صلح و همچنین سایر مراجع قضائی و غیرقضائی به ترتیب زیر اقدام می شود:

الف- در مورد دادگاههای صلح واقع در حوزه های قضائی شهرستان های یک استان و نیز اختلاف بین دادگاه صلح با دادسراها یا دادگاههای حقوقی یا کیفری یا بخش حوزه قضائی یک استان، حل اختلاف با دادگاه تجدیدنظر آن استان است.

ب- در مورد دادگاههای صلح واقع در حوزه های قضائی دو استان و نیز اختلاف بین دادگاه صلح و دادسراها یا دادگاههای حقوقی یا کیفری یا بخش حوزه قضائی دو استان، حل اختلاف با شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استانی است که مرجع قضائی آن استان آخرین قرار عدم صلاحیت را صادر نموده است.

پ- در مواردی که دادگاه صلح به صلاحیت مراجع غیرقضائی از خود نفی صلاحیت کند، پرونده برای تعیین صلاحیت به دادگاه تجدیدنظر استان ارسال می شود، تشخیص آن مرجع لازم الاتباع است.

تبصره 5

آرای دادگاه صلح، قطعی است مگر در موارد زیر که قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان است:

الف- دعاوی موضوع بند (۱) این ماده در صورتی که خواسته بیشتر از نصف نصاب مذکور در آن بند باشد.

ب- موارد موضوع بند (۹) این ماده نسبت به دیه یا ارش، در صورتی که میزان یا جمع آنها بیش از یک دهم دیه کامل یا معادل آن باشد.

پ- موارد مذکور در بندهای (۲)، (۳) و (۴) این ماده

ت- موارد موضوع بند (۵) این ماده مشروط به اینکه اصل دعوی قابل اعتراض باشد.

ث- جنبه عمومی جرائم غیرعمدی موضوع بند (۹) در صورتی که مجازات قانونی آن درجه شش یا بیشتر باشد.

ج- جرائم عمدی تعزیری که مجازات قانونی آنها حبس درجه هفت باشد.

تفسیر ماده 12 قانون شوراهای حل اختلاف

ماده ۱۲ صلاحیت ذاتی دادگاه صلح را در موضوعاتی نظیر دعاوی مالی تا سقف یک میلیارد ریال، دعاوی تصرف و جرائم رانندگی تبیین کرده است. طبق تبصره ۱، جرائم مشمول مستقیماً و بدون کیفرخواست دادسرا در این مرجع رسیدگی می‌شوند. همچنین بر اساس بند الف تبصره ۵، آرای صادره در دعاوی مالی تا پنجاه میلیون تومان قطعی و مازاد بر آن تا سقف نصاب، قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان است.

مثال کاربردی از ماده 12 قانون شوراهای حل اختلاف

موجری دادخواست تعدیل اجاره‌بها را اشتباهاً در دادگاه عمومی حقوقی ثبت کرد، اما پس از مشورت با یک وکیل انلاین و استناد به بند ۴ این ماده، شعبه حقوقی قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه صلح صادر نمود. نهایتاً پرونده به دادگاه صلح ارجاع و قاضی این دادگاه به موضوع رسیدگی و رأی مقتضی را صادر کرد.

برای ثبت دیدگاه در این بخش باید با حساب مشاور تایید‌شده مشیرین وارد شوید.

هنوز دیدگاهی از وکلا برای این ماده ثبت نشده.