کسب و کار فعال
۱۴ ۱۲ ماده

قانون پشتیبانی و رفع موانع تولید کشاورزی

مصوب 1405,05,19 — مرجع تصویب: مجلس شورای اسلامی — با اصلاحات و الحاقات بعدي

این قانون با هدف پشتیبانی از تولید کشاورزی و رفع موانع آن، ساختارها و فرایندهای بخش کشاورزی را اصلاح می‌کند. شورای سیاست‌های حمایتی و تجاری، معاونت امور تجاری و کارگروه‌های مردمی و تخصصی ایجاد یا بازتعریف می‌شوند. همچنین حمایت از کشاورزی قراردادی، تأمین نهاده‌های فناورانه، سهمیه سوخت، تجمیع اراضی و تسهیل مجوزهای سرمایه‌گذاری پیش‌بینی شده است.

فصل اول - بهبود ساختارها براي پشتيباني و رفع موانع توليد كشاورزي

ماده 1

در راستاي اعمال قانون تمركز وظايف و اختيارات مربوط به بخش كشاورزي در وزارت جهاد كشاورزي مصوب 1391/11/24 با اصلاحات و الحاقات بعدي و قانون افزايش بهره وري بخش كشاورزي و منابع طبيعي مصوب 1389/4/23 با اصلاحات و الحاقات بعدي و به منظور برنامه ريزي و ساماندهي بازار كالاهاي كشاورزي «شوراي قيمت گذاري و اتخاذ سياست هاي حمايتي محصولات اساسي كشاورزي» موضوع قانون تضمين خريد محصولات اساسي كشاورزي مصوب 1368/6/21 با اصلاحات و الحاقات بعدي، به «شوراي اتخاذ سياست هاي حمايتي و تجاري بخش كشاورزي» تغيير مي يابد و موارد ذيل به شرح وظايف آن اضافه مي شود:

1- تصويب راهبردهاي اجرائي و برنامه هاي ارتقاي بازار كالاهاي كشاورزي در راستاي عرضه مستقيم كالاهاي مذكور توسط اشخاص حقيقي و حقوقي موضوع مواد (2) و (5) قانون افزايش بهره وري بخش كشاورزي و منابع طبيعي، واگذاري امور تصدي گرانه بازار كالاهاي كشاورزي به اشخاص مذكور و توسعه زيرساخت هاي پايش مكان محور سطح زير كشت و ميزان توليد، عرضه و ذخاير كالاهاي كشاورزي با هدف جلوگيري از تكانه هاي بازار

تبصره

ضمن رعايت قانون تمركز وظايف و اختيارات مربوط به بخش كشاورزي در وزارت جهاد كشاورزي، نظارت بر قيمت و توزيع كالاهاي مذكور در شبكه خرده فروشي، بر عهده وزارت صنعت، معدن و تجارت بوده و وزارت جهاد كشاورزي مكلف به توسعه شبكه توليد، تأمين و عرضه و همكاري با وزارت صنعت، معدن و تجارت و ارائه اطلاعات تفصيلي توليد جهت برنامه ريزي به موقع توزيع كالاهاي مذكور مي باشد.

2- تصويب و اعلان عمومي و به موقع مقررات تجارت خارجي كالاهاي كشاورزي متناسب با ملاحظات توليد داخل با هدف ايجاد فضاي اطمينان بخش براي توليد و تقويت امنيت غذايي، در چهارچوب قوانين مربوطه

3- تصويب و ارائه برنامه توسعه ابزارهاي نوين تجارت كالاهاي كشاورزي از جمله در زمينه حذف واسطه هاي غيرضرور و توسعه بهابازار (بورس) كالاي كشاورزي به شوراي عالي بورس و اوراق بهادار به منظور طي تشريفات قانوني

تبصره

شوراي عالي بورس و اوراق بهادار مكلف است ظرف حداكثر دو ماه نسبت به بررسي و تصويب و ابلاغ برنامه مذكور اقدام نمايد.

4- نظارت و پايش مستمر بر ذخاير راهبردي كالاهاي كشاورزي و وضعيت امنيت غذايي كشور در حوزه هاي توليد، فراهمي، تأمين، دسترسي فيزيكي، پايداري، ثبات و تاب آوري و ارائه گزارش به شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي و صدور پيش آگاهي و هشدار‏هاي لازم و به موقع، با هدف حساس سازي دولت نسبت به اتخاذ تصميم هاي به موقع

5- نظارت بر اجرائي سازي ماده (33) قانون افزايش بهره وري بخش كشاورزي و منابع طبيعي و توسعه كشاورزي قراردادي

6- تصويب مقررات ايفاي نقش مستقيم توسط وزارت جهاد كشاورزي با رعايت قوانين مربوطه، در تأمين و عرضه محصولات اساسي كشاورزي در مواقع بحران و شرايط اضطراري در چهارچوب ضوابط ماده (11) قانون مديريت بحران كشور مصوب 1398/5/7 با اصلاحات و الحاقات بعدي

7- ارزيابي و پيش بيني مخاطرات توليد از جمله تغيير اقليم و اثرات آنها و روندهاي داخلي و جهاني توليدات كشاورزي، به منظور برنامه ريزي به موقع بازار داخلي و صادرات و نظارت بر اجرائي سازي الگوي بهينه توليد (كشت) با هدف رفع ناترازي و نوسانات توليد

تبصره

وزارت جهاد كشاورزي مكلف است با همكاري وزارت صنعت، معدن و تجارت، حداكثر ظرف مدت سه ماه از لازم الاجرا شدن اين قانون، با رعايت بند (7) سياست هاي كلي نظام در بخش كشاورزي، بندهاي (21) و (23) سياست هاي كلي توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني و قانون تضمين خريد محصولات اساسي كشاورزي مصوب 1368/6/21 با اصلاحات و الحاقات بعدي، نسبت به تدوين آيين نامه اجرائي موضوع تبصره بند (1) و بند (5) اين ماده و تصويب آن در هيأت وزيران اقدامات لازم را به عمل آورد.

ماده 2

به منظور اجراي مصوبات شوراي اتخاذ سياست هاي حمايتي و تجاري بخش كشاورزي در زمينه هماهنگي امور تجاري و اقتصادي «معاونت امور تجاري و اقتصادي» ذيل وزارت جهاد كشاورزي با انتقال و ادغام واحدهاي مرتبط با امور بازرگاني موضوع قانون تمركز وظايف و اختيارات مربوط به بخش كشاورزي در وزارت جهاد كشاورزي و آيين نامه هاي اجرائي مربوط، از وزارت جهاد كشاورزي و واحدهاي مرتبط در وزارت صنعت، معدن و تجارت شامل دفتر توسعه صادرات محصولات كشاورزي در سازمان توسعه تجارت ايران و كليه ادارات و دفاتر بازرسي و نظارت بر محصولات كشاورزي و فراورده هاي دامي در سازمان حمايت توليدكنندگان و مصرف كنندگان با وظايف زير ظرف سه ماه از تاريخ لازم الاجرا شدن اين قانون تشكيل مي گردد:

1- راه اندازي سامانه يكپارچه‏ اطلاعات توليد و عرضه كالاهاي كشاورزي از محل ادغام سامانه هاي موجود، به منظور صدور برگ خريد (فاكتور) الكترونيك، ارائه اطلاعات روزانه بازار داخلي و خارجي، شفاف سازي قيمت ها و انجام پيش بيني ها و ارائه داده هاي مورد نياز براي برنامه ريزي به موقع توليد، عرضه و صادرات كالاهاي كشاورزي و جلوگيري از نوسانات و تكانه هاي بازار

2- اجراي برنامه هاي توسعه ابزارهاي نوين تجارت محصولات كشاورزي با هدف حذف واسطه هاي غيرضرور

3- ارائه پيشنهاد تعيين ميزان واردات و صادرات كالاهاي كشاورزي و نرخ تعرفه ها و مشوق هاي صادراتي با رويكرد حمايت از توليد داخلي رقابت پذير و تحقق انتفاع مستقيم كشاورزان از ارزش ناشي از صادرات، به شوراي موضوع ماده (1) اين قانون

4- تبديل كشور به كانون (هاب) تجاري منطقه با استفاده از ظرفيت سيلو ها، انبارها، سردخانه هاي ذخيره سازي محصولات غذايي و كارخانه هاي صنايع تبديلي و تكميلي بخش كشاورزي و توسعه قراردادهاي پاياپاي (سوآپ) كالاهاي كشاورزي با محوريت تقويت توليد داخلي محصولات كشاورزي

5- توسعه سياست (ديپلماسي) غذايي به ويژه با كشور هاي همسايه و منطقه در چهارچوب موافقتنامه هاي تجاري دو و چند جانبه جديد به منظور افزايش سهم همسايگان و كشور هاي منطقه از تعاملات تجاري محصولات كشاورزي و غذايي با تأكيد بر بهبود تراز تجاري

6- مديريت ارتقاي زيرساخت هاي بازاريابي بين المللي در كشورهاي مقصد و توسعه بازارهاي صادراتي كالاهاي كشاورزي از طريق توسعه همكاري‏هاي منطقه اي با ساير كشورها

7- حمايت غيرمالي براي توسعه نشان هاي تجاري كالاهاي كشاورزي در بازارهاي داخلي و خارجي

8- هماهنگ سازي و توانمندسازي بخش غيردولتي بر اساس نياز و برنامه اعلامي از سوي سازمان مركزي تعاون روستايي ايران به منظور تأمين و توزيع كالاهاي كشاورزي از طريق بخش غيردولتي

9- برقراري ارتباطات ميداني و بازرسي هاي مستمر و تصادفي از كليه اجزاي زنجيره هاي ارزش كشاورزي تا سطح عمده فروشي و ارائه گزارش هاي تخلفات مربوط، به مراجع ذي صلاح جهت رسيدگي و پيگيري برخورد با متخلفان

10- تأمين ذخاير راهبردي كالاهاي كشاورزي

تبصره 1

به منظور نظارت بر اثربخشي و عملكرد اعتبارات عمومي بخش كشاورزي و فراهم آوردن فضاي مناسب براي رشد سرمايه گذاري در اين بخش، معاونت برنامه ريزي و امور اقتصادي وزارت جهاد كشاورزي به «معاونت برنامه و بودجه و توسعه سرمايه گذاري» تغيير عنوان مي دهد. معاونت مذكور مكلف است اقدامات زير را به عمل آورد:

الف- تسهيل، نظارت و هماهنگي فعاليت هاي كليه واحدهاي مربوط به امور برنامه و بودجه در سازمان هاي تابعه و وابسته و معاونت هاي ستادي وزارت جهاد كشاورزي

ب- تلفيق برنامه ها و طرحهاي بخش كشاورزي، تحقق حداكثر هم افزايي بين آنها و تدوين بودجه و نظارت بر اثربخشي و عملكرد آن

پ- تدوين و اجراي برنامه‏ اقدام بهبود فضاي كسب و كار و سرمايه گذاري در بخش كشاورزي

ت- توسعه مشاركت هاي عمومي- خصوصي- مردمي در تأمين سرمايه طرحهاي اقتصادي بخش كشاورزي و مناطق روستايي و عشايري

ث- شناسايي و معرفي فرصتهاي سرمايه گذاري در بخش كشاورزي و مناطق روستايي و عشايري از جمله توسعه كشاورزي دريا پايه، كشاورزي ديم و حفاظتي، توسعه گردشگري پايدار كشاورزي و روستايي و نظارت بر حسن اجراي برنامه عمل ثبت، حفاظت و توسعه نظامهاي ميراثي كشاورزي مهم جهاني (جياس) كشور كه ثبت جهاني شده اند؛

ج- توسعه ماشيني كردن (مكانيزاسيون) و صنايع تبديلي و تكميلي و واحدهاي فراوري خرد و كوچك و ارائه بسته هاي تشويقي سرمايه گذاري و رفع موانع بازدارنده با رعايت قوانين مربوطه

چ- توسعه الگوهاي نوين تأمين مالي به منظور جلب سرمايه گذاري داخلي و خارجي به سمت سرمايه گذاري در توليد كالاهاي كشاورزي، با هماهنگي وزارت امور اقتصادي و دارايي با رعايت موازين شرعي و قوانين و مقررات مربوطه وضع شده در مراجع صالح

ح- برنامه ريزي براي توسعه انبارها و سردخانه هاي محصولات كشاورزي و در صورت نياز ايجاد سامانه يكپارچه قبض انبار محصولات كشاورزي با استفاده از ظرفيت هاي موجود

خ- برنامه ريزي توسعه و هوشمندسازي زنجيره هاي تأمين و ارزش پايدار كشاورزي و كشاورزي قراردادي در چهارچوب امكانات موجود

د- نظارت بر عملكرد و اثربخشي شركت مادرتخصصي صندوق حمايت از توسعه سرمايه گذاري بخش كشاورزي، صندوق تعاون روستايي ايرانيان و شركت شهركهاي كشاورزي

ذ- تأمين زمين در قالب حق بهره برداري به منظور ايجاد كارخانجات و واحدهاي راهبردي و پيشران، در زمينه داروهاي گياه پايه و مواد غذايي و نهاده هاي فناورانه مشتمل بر بذور دورگه (هيبريد)، سموم و كود هاي آلي، داروها و ايمن ساز (واكسن) هاي دامي و مواد ژني، با بهره گيري از مزيتهاي منحصر به فرد سرزميني، براي دسترسي به توان آفندي و اقدامات مناسب، در راستاي بند (۲۲) سياست‏هاي كلي اقتصاد مقاومتي در قالب شهركهاي كشاورزي. مديريت واحدهاي مذكور به صورت دانش‏بنيان و غيردولتي انجام مي شود و دولت مجاز به دخالت در انتصابات و مديريت اين واحدها نمي باشد.

تبصره 2

به منظور مولدسازي منابع مالي بخش كشاورزي، يك درصد (1%) از معادل ريالي ارز تخصيص يافته به واردات محصولات اساسي كشاورزي مطابق با نرخ مركز مبادله ارز و طلا، به اجراي طرحهاي يكجاسازي و يكپارچه سازي قطعات اراضي كشاورزي زير كشت محصولات مذكور و استقرار و تقويت زنجيره ارزش و تنوع بخشي شغلي در مناطق روستايي مربوطه اختصاص مي‏يابد و اين سهم ظرف پنج سال حداقل ده درصد (10%) تعيين مي گردد. اجراي اين طرحها و بهره برداري از اراضي موضوع اين تبصره به صورت يكپارچه و دانش بنيان و از طريق همكاري متقابل تشكلهاي موضوع مواد (2) و (5) قانون افزايش بهره وري بخش كشاورزي و منابع طبيعي و نيز شركتهاي دانش بنيان انجام مي‏پذيرد. وزارت جهاد كشاورزي مكلف است اقدامات فني - نظارتي لازم را به منظور شكل گيري همكاري هاي مربوط و تضمين اثربخشي منابع تخصيص يافته به عمل آورد. حداكثر ظرف يك سال از لازم الاجرا شدن اين قانون، برنامه اقدام مربوطه مشتمل بر طرحها و اهداف كمّي و سازوكارهاي اجرائي، توسط وزارت جهاد كشاورزي با همكاري معاونت علمي، فناوري و اقتصاد دانش بنيان رياست جمهوري تدوين مي شود و به تصويب شوراي اتخاذ سياست هاي حمايتي و تجاري بخش كشاورزي مي رسد.

تبصره 3

بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران موظف است در اجراي بندهاي (18) و (22) سياست هاي كلي توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني، ظرف شش ماه از لازم الاجرا شدن اين قانون، به منظور افزايش بهره مندي كسب و كارهاي بخش كشاورزي، روستايي و عشايري از منابع مالي كشور، با همكاري وزارت جهاد كشاورزي و سازمان برنامه و بودجه كشور و وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي، نسبت به تدوين آيين نامه اجرائي توسعه روش هاي نوين تأمين مالي خرد بخش كشاورزي و روستايي مشتمل بر اجاره به شرط تمليك (ليزينگ)، تأمين مالي خرد و جمعي، تأمين مالي از طريق واگذاري مطالبات قراردادي (فاكتورينگ)، بازار سرمايه به ويژه صكوك مزارعه و مساقات، بهابازار (بورس)، سرمايه گذاري خطرپذير، نظام قبض انبار و بانكداري بنگاههاي كوچك و متوسط، اقدامات لازم را به عمل آورده و به تصويب هيأت وزيران برساند.

تبصره 4

بانك كشاورزي مكلف است جهت تسهيل تأمين مالي زنجيره ارزش كالاهاي كشاورزي و كاهش هزينه هاي مبادلاتي تأمين مالي توليد، ضمن استفاده از روش تأمين مالي مبتني بر قرارداد، زمينه انتقال يا تهاتر تعهدات و مطالبات اعضاي زنجيره ارزش به يكديگر و بانك را با حداقل هزينه فراهم نمايد.

وزارت امور اقتصادي و دارايي مكلف است با همكاري بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران با رعايت موازين شرعي و قوانين مربوطه ضمن طراحي ابزارهاي مالي لازم به منظور تحقق اين تبصره زمينه انجام معاملات ابزار مذكور را در بازار سرمايه فراهم آورد.

آيين نامه اجرائي اين تبصره ظرف سه ماه از تاريخ لازم الاجرا شدن اين قانون توسط وزراي جهاد كشاورزي و امور اقتصادي و دارايي تهيه و ابلاغ مي شود.

ماده 3

به منظور بهبود مشاركت مردمي در برنامه ريزي بخش كشاورزي و توجه به مطالبات كشاورزان در تدوين و اجراي طرحها و برنامه هاي اين بخش، وزارت جهاد كشاورزي مكلف است در سطوح استاني و ملي، نسبت به تشكيل «كارگروه مردمي نظارت بر بهبود فضاي كسب وكار و سرمايه گذاري در بخش كشاورزي» با حضور نمايندگان كشاورزان و تشكلهاي فراگير آنها، اعضاي هيأت علمي متخصص و نمايندگان انجمن هاي علمي بخش كشاورزي، اقدام لازم را به عمل آورد. جلسات اين كارگروه حداقل به صورت ماهانه يك بار تشكيل مي گردد.

وزارت جهاد كشاورزي مكلف است دستورالعمل اين ماده را ظرف سه ماه از لازم‏ الاجرا شدن اين قانون، با اخذ نظرات اتاق اصناف كشاورزي و همكاري وزارت امور اقتصادي و دارايي و سازمان اداري و استخدامي كشور تدوين كند و به تصويب شوراي عالي اداري برساند.

تبصره 1

مصوبات و مشروح مذاكرات كارگروههاي استاني و ملي به صورت عمومي منتشر مي شود.

تبصره 2

وزارت جهاد كشاورزي، ستادهاي استاني و ملي تسهيل و رفع موانع توليد، شوراي اتخاذ سياست هاي حمايتي و تجاري بخش كشاورزي و هيأت مقررات زدايي و تسهيل مجوزهاي كسب وكار، به فراخور موضوع مكلفند نسبت به بررسي و پيگيري مشكلات مطروحه و مصوبات مربوط در كارگروههاي استاني و ملي موضوع اين ماده، اقدامات لازم را به عمل آورند.

فصل دوم - بهبود فرايندها براي پشتيباني و رفع موانع توليد كشاورزي

ماده 4

به منظور افزايش ضريب نفوذ دانش و فناوري در حوزه كشاورزي:

الف- معاونت علمي، فناوري و اقتصاد دانش بنيان رياست جمهوري مكلف است با هماهنگي سازمان تحقيقات، آموزش و ترويج كشاورزي (تات) در راستاي ارتقاي امنيت غذايي و توسعه كشاورزي دانش بنيان بيست درصد (20%) تا سي درصد (30%) از اعتبارات تخصيص يافته برنامه حمايت از توسعه علوم و فناوري هاي نو را در زمينه توليد اقلام و تجهيزات حمايت از طرحهاي توسعه فناوري، تحقيقات بنيادين و تجاري سازي طرحهاي حوزه كشاورزي هوشمند توسعه زنجيره ارزش حوزه زراعت، باغباني، تغذيه و توليد مثل و به نژادي و چندقلوزايي در دام، خوراك دام و طيور و آبزيان و توليد نهاده هاي فناورانه كشاورزي، داروها، هورمون ها و ايمن ساز (واكسن) هاي دام و طيور و آبزيان، فراوري و صنايع تبديلي و افزودني هاي غذايي مرغ نژاد خالص (لاين) و بومي سازي صنعت پرورش ماهي در قفس و مولدسازي ميگو، ساير فعاليت ها و فناوري هاي نوظهور بخش كشاورزي و ايجاد و توسعه بازارهاي مجازي كالاهاي كشاورزي هزينه نمايد.

ب- وزارت جهاد كشاورزي از تاريخ لازم الاجرا شدن اين قانون، مديريت و برنامه ريزي توليد و تأمين رقابت پذير نهاده هاي فناورانه بخش كشاورزي از جمله بذرهاي دورگه (هيبريد)، آفت كش، كود، ايمن ساز (واكسن)، دارو و مواد تقويتي، مواد ژني مرغ نژاد خالص (لاين) و ماشين آلات را بر عهده دارد و مكلف است به منظور تدوين برنامه اقدام ملي خودكفايي در نهاده هاي فناورانه و نظارت ميداني و مستمر بر حسن اجراي آن، شناسايي و اعلان عمومي نياز بخش كشاورزي به نهاده هاي فناورانه، شناسايي موانع توليد داخلي نهاده هاي فناورانه و پيشنهاد سياست هاي مناسب با محوريت توليد رقابت پذير نياز داخل و حضور تعيين كننده ايران در بازارهاي جهاني و تعيين نحوه سرمايه گذاري وزارت جهاد كشاورزي در طرحهاي تحقيق و توسعه نهاده هاي فناورانه، كارگروه ملي نهاده هاي فناورانه كشاورزي را ظرف شش ماه پس از لازم الاجرا شدن اين قانون با تركيب زير تشكيل دهد:

1- رئيس سازمان تحقيقات آموزش و ترويج كشاورزي (رئيس)

۲- معاون وزير جهاد كشاورزي در امور برنامه و بودجه و توسعه سرمايه گذاري (دبير)

٣- معاون وزير جهاد كشاورزي در امور زراعت و باغباني

٤- معاونان وزير جهاد كشاورزي در امور توليدات دامي

5- معاون آماد و پشتيباني وزير دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح

٦- رئيس سازمان مركزي تعاون روستايي ايران

7- معاونِ معاون علمي، فناوري و اقتصاد دانش بنيان رياست جمهوري

8- معاون رئيس ستاد اجرائي فرمان حضرت امام خميني (ره)

9- معاون سازمان پدافند غيرعامل

١0- رئيس مركز همكاري هاي تحول و پيشرفت رياست جمهوري

۱۱- رئيس سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي جمهوري اسلامي ايران

۱۲- رئيس اتاق اصناف كشاورزي ايران

۱۳- دو نفر عضو هيأت علمي با تخصص كشاورزي و منابع طبيعي داراي حداقل سه سال تجربه كاري مرتبط در توليد نهاده هاي فناورانه كشاورزي با حكم وزير علوم، تحقيقات و فناوري و يك نفر عضو هيأت علمي با تخصص شيمي و يك نفر عضو هيأت علمي با تخصص گياهان دارويي با حكم وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

١٤- يك نفر از شركتهاي دانش بنيان در حوزه مربوط با معرفي معاون علمي، فناوري و اقتصاد دانش بنيان رئيس جمهوري و حكم وزير جهاد كشاورزي

١٥- رئيس سازمان دامپزشكي كشور

١٦- رئيس سازمان نظام دامپزشكي كشور

جلسات كارگروه مذكور با دعوت رئيس كارگروه تشكيل مي شود و با حضور اكثريت اعضا رسميت مي يابد و مصوبات آن با رأي دو سوم اعضاي حاضر معتبر مي باشد. مصوبات كارگروه پس از تأييد و ابلاغ وزير جهاد كشاورزي لازم الاجرا است.

ماده 5

به منظور افزايش توليد محصولات اساسي كشاورزي و نهاده هاي دام و طيور و همچنين كاهش پنجاه درصدي (50%) نياز به واردات اين محصولات طي يك دوره چهارساله (از سال 1404 تا سال 1408) و همچنين افزايش كيفيت آنها به سطح استاندارد، وزارت جهاد كشاورزي مجاز است اقدامات لازم را براي تقويت زيرساخت هاي خودكفايي، كاهش هزينه تمام شده توليد، افزايش بهره وري، ارتقاي بازدهي آبياري، رفع خلأ عملكرد، از طريق ترويج آموزش ها و روشهاي نوين آموزشي در جهت ارتقاي سطح آگاهي، مهارت، دانش بهره برداران بخش كشاورزي و هدايت پژوهشگران بخش خصوصي و الزام پژوهشگران بخش دولتي به اجراي پژوهش هاي كاربردي در رابطه با اين محصولات و انتقال دستاوردهاي فناوري و تحقيقاتي در سطح مزارع به كشاورزان به عمل آورد.

منابع مورد نياز براي اجراي اين ماده در بودجه هاي سنواتي تأمين مي گردد و در اختيار وزارت جهاد كشاورزي قرار مي گيرد و به تحقيقات هدفمند جهت كاهش خلأ عملكرد و خودكفايي همان محصول و توانمندسازي كشاورزان براي انجام تكاليف اين قانون اختصاص پيدا مي كند.

وزارت جهاد كشاورزي مكلف است گزارش عملكرد اين ماده را هر شش ماه يك بار به كميسيون كشاورزي، آب، منابع طبيعي و محيط زيست مجلس شوراي اسلامي گزارش نمايد.

تبصره

در راستاي ماده (30) قانون افزايش بهره وري بخش كشاورزي و منابع طبيعي و به منظور ارتقاي كمّي و كيفي محصولات كشاورزي، پروتئيني، خوداتكايي و خودكفايي در نهاده هاي دامي و پوشش خطر (ريسك)، وزارت جهاد كشاورزي مجاز است صندوق ملي حمايت از سرمايه‎گذاري در صنايع خوراك دام، طيور و آبزيان، صندوق حمايت از سرمايه گذاري در نهاده هاي فناورانه، صندوق حمايت از سرمايه گذاري در زنجيره ارزش گياهان دارويي، صندوق‎هاي سپرده كالايي و صندوق هاي مخاطره پذير كشاورزي (صندوق تثبيت درآمدي) را به صورت غيردولتي و با مشاركت انجمن ها و تشكلهاي مرتبط و با رعايت قوانين مربوط راه اندازي نمايد.

آيين نامه اجرائي اين تبصره ظرف سه ماه از لازم الاجرا شدن اين قانون به پيشنهاد وزارت جهاد كشاورزي به تصويب هيأت وزيران مي رسد.

ماده 6

ماده (63) قانون الحاق برخي مواد به قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت (2) مصوب 1393/12/4 با اصلاحات و الحاقات بعدي در خصوص خويش فرمايي كشاورزان به شرح زير اصلاح مي شود:

ماده 63

كشاورزان و كارفرمايان حقيقي و حقوقي كارگاههاي كشاورزي تحت شمول نظام صنفي كشاورزي با هر متراژ زمين مشمول قانون معافيت از پرداخت سهم بيمه كارفرماياني كه حداكثر پنج نفر كارگر دارند مصوب 1361/12/16 و اصلاحات بعدي آن مي باشند. كشاورزان و كارفرمايان حقيقي داراي پروانه فعاليت از نظام صنفي كشاورزي جهت برخورداري از معافيت حق بيمه سهم كارفرما مي توانند نام خود را به عنوان يكي از پنج نفر شاغل در صدر فهرست بيمه كارگران واحد توليدي مربوط درج و با پرداخت هفت درصد (7%) حق بيمه، تحت پوشش بيمه تأمين اجتماعي قرار گيرند. اعتبار لازم بابت اجراي اين حكم از محل نيم درصد (0/5%) عوارض واردات نهاده هاي دامي تأمين و به سازمان تأمين اجتماعي پرداخت مي شود.

ماده 7

مرجع تعيين ميزان سوخت مورد نياز ماشين هاي كشاورزي و واحدهاي توليدي و صنايع تبديلي بخش كشاورزي، وزارت جهاد كشاورزي مي باشد. وزارت جهاد كشاورزي مكلف است با همكاري وزارت نفت، حداكثر ظرف سه ماه از تاريخ لازم الاجرا شدن اين قانون، آيين نامه اجرائي شاخصهاي تعيين سهميه هاي سوخت ماشين ها و واحدهاي مذكور را تدوين كند و به تصويب هيأت وزيران برساند.

وزارت جهاد كشاورزي مكلف است ظرف دو ماه از ابلاغ آيين نامه اجرائي مذكور سهميه هاي سوخت را بر اساس شاخصهاي آيين نامه اجرائي به وزارت نفت و ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز اعلام نمايد. وزارت نفت موظف است بر اساس ابلاغ وزارت جهاد كشاورزي سهميه هاي تعيين شده را بدون تغيير در اختيار بهره برداران قرار دهد.

تبصره 1

وزارت نفت مكلف است حداكثر ظرف شش ماه پس از لازم الاجرا شدن اين قانون نسبت به صدور كارت هوشمند سوخت براي ماشين هاي كشاورزي و واحدهاي توليدي (زراعي، باغي، دامي و شيلاتي) اقدام نمايد.

تبصره 2

فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران (پليس راهور فراجا) مكلف است براي پلاك اولي ها بدون شرط بيمه نامه و توجه به عمر ماشين آلات تا چهل سال ظرف چهار ماه از تاريخ لازم الاجرا شدن اين قانون نسبت به شماره گذاري و صدور پلاك براي ماشين هاي كشاورزي بدون پلاك اقدام نمايد.

ماده 8

وزارت جهاد كشاورزي مجاز است در راستاي نقش آفريني بيشتر تشكلهاي صنفي كشاورزي و مأموريت محور كردن آنها در مديريت مطلوب و تنظيم بازار كالاهاي كشاورزي و ايجاد اتحاديه هاي صنفي فراگير و قدرتمند ملي در حوزه هاي توليد، تأمين، خدمات، توزيع، صادرات و واردات كالاهاي كشاورزي به ازاي هر يك از فعاليت هاي تخصصي بخش كشاورزي و منابع طبيعي كارگروه ساماندهي تشكلهاي صنفي كشاورزي و منابع طبيعي را با وظايف و اختيارات زير تشكيل دهد.

الف- وظايف:

1- تنظيم اساسنامه و برنامه ريزي براي تشكيل اتحاديه سراسري با شعب شهرستاني، استاني و ملي در هر رشته فعاليت هاي تخصصي كشاورزي در شاخه توليد، تأمين، خدمات، توزيع، صادرات و واردات كالاهاي كشاورزي

2- ساماندهي تشكلهاي موجود و نحوه استمرار فعاليت آنها اعم از تشكلهاي صنفي كشاورزي و منابع طبيعي كه از وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي، اتاق تعاون و اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران و وزارت كشور مجوز دريافت نموده اند. آيين نامه اجرائي اين جزء به تصويب وزير جهاد كشاورزي مي رسد.

3- نظارت بر عملكرد تشكلهاي صنفي بخش كشاورزي

ب- تركيب اعضا:

1- وزير جهاد كشاورزي (رئيس)

2- مديرعامل سازمان مركزي تعاون روستايي ايران (دبير)

3- رئيس اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران

4- رئيس اتاق تعاون ايران

5- معاون وزير كشور

6- معاون حقوقي رئيس جمهور

7- معاون امور تعاون وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي

8- رئيس اتاق اصناف كشاورزي ايران

تبصره

وزير جهاد كشاورزي مجاز است حداكثر ظرف شش ماه با تشكيل كارگروه ساماندهي تشكلهاي صنفي كشاورزي و منابع طبيعي اقدامات لازم را نسبت به تصويب چگونگي و نحوه تشكيل و اداره اتحاديه هاي فراگير كشور انجام و بر اساس آن، اساسنامه نمونه را جهت اجرا ابلاغ نمايد. كليه مصوبات كارگروه مذكور، پس از ابلاغ وزير جهاد كشاورزي لازم الاجرا است.

ماده 9

نظر به اهميت «كشاورزي قراردادي» درجهش توليد كشاورزي و مديريت بازار كشاورزي و با هدف بهره گيري از ظرفيت هاي كشاورزان خرده‏ مالك، دولت مجاز است با لحاظ اعتبارات لازم در بودجه سنواتي نسبت به حمايت از كشاورزان و شركتهاي مجري طرحهاي كشاورزي قراردادي (پشتيبان) به روشهاي زير اقدام نمايد:

الف- اعطاي تسهيلات با سود چهار درصد (4%) به كشاورزان طرف قرارداد توسط بانكها و صندوق هاي حمايت از توسعه كشاورزي با ضمانت شركتهاي پشتيبان

ب- حمايت هاي بيمه اي توسط صندوق بيمه كشاورزي با اعمال حداقل سي درصد (30%) تخفيف در حق بيمه سهم كشاورز از طريق شركتهاي پشتيبان

پ- بيمه توليدكنندگان طرف قرارداد با شركتهاي پشتيبان توسط صندوق بيمه اجتماعي كشاورزان، روستاييان و عشاير از طريق شركتهاي پشتيبان

ت- اولويت دهي كشاورزان و شركتهاي پشتيبان محصولات كشاورزي قراردادي در دريافت انواع حمايت هاي دولتي در حوزه كشاورزي

ث- شركتهاي پشتيبان در جهت تأمين مالي و تأمين نهاده ها و ماشين آلات مورد نياز طرف قرارداد خود در برخورداري از مجوزهاي واردات و صادرات و هرگونه معافيت و مشوق قانوني موجود در اولويت هستند.

تبصره

شركتهاي پشتيبان موظفند يك نسخه قرارداد الگويي (تيپ) را به سازمان جهاد كشاورزي استان ارسال نمايند و سازمان جهاد كشاورزي استانها به منظور حفظ حقوق كشاورزان مكلفند ظرف يك هفته نسبت به قرارداد ارسالي اظهارنظر نمايند. عدم اعلام نظر بعد از يك هفته به منزله تأييد قرارداد مي باشد.

ماده 10

وزارت جهاد كشاورزي مجاز است با اختصاص اعتبارات در بودجه سنواتي در راستاي يكپارچه سازي مديريت اراضي كشاورزي و بهبود بهره وري و افزايش توليد، نسبت به تهيه و ارائه بسته تشويقي و حمايتي براي تجميع و تبديل مزارع و واحدهاي كشاورزي خرده مالكي و كوچك مقياس به شركتهاي تعاوني، كشت و صنعت و يا سهامي كوچك ترجيحاً با قابليت عرضه و معامله در بهابازار (بورس) يا خارج از بهابازار (بورس) تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار اقدام نمايد. سازمان بورس و اوراق بهادار ضمن تسهيل و عرضه سهام اين شركتها مي تواند به اين منظور نسبت به تأسيس يك بازار بهابازار (بورس) يا بازار خارج از بهابازار (بورس) جديد و يا تخصيص يك بازار مجزا در يكي از بازارهاي موصوف اقدام نمايد. دستورالعمل اجرائي چگونگي و شرايط تأسيس و نحوه و نوع حمايت از اين شركتها ظرف سه ماه از تاريخ لازم الاجرا شدن اين قانون و با رعايت قوانين بازار سرمايه، با همكاري وزارت جهاد كشاورزي و سازمان بورس و اوراق بهادار تهيه و توسط وزير جهاد كشاورزي تصويب و ابلاغ مي گردد.

ماده 11

به منظور انسجام بخشي، تسهيل و رفع موانع سرمايه گذاري در بخش كشاورزي و منابع طبيعي:

الف- سياست هاي اجرائي ناظر بر صدور مجوز فعاليت هاي توليدي و سرمايه گذاري در بخش كشاورزي و منابع طبيعي در چهارچوب تكاليف و مأموريت هاي قانوني، توسط وزير جهاد كشاورزي هر دو سال يك بار در فروردين ماه به صورت عمومي اعلان مي گردد و هرگونه تغيير يا مقرره جديد در طول دوسال ممنوع مي باشد.

ب- از تاريخ لازم الاجرا شدن اين قانون فعاليت هاي مندرج در ماده (5) قانون نظام جامع دامپروري كشور مصوب 1388/5/7 پس از اخذ پروانه تأسيس مربوط براي احداث، نياز به أخذ مجوز تأسيس ديگري از ساير سازمان ها، نهادها و دستگاههاي اجرائي از جمله دهياري ها، بخشداري ها، فرمانداري ها و شهرداري ها ندارند و هرگونه اقدام و درخواست خلاف اين بند ممنوع مي باشد.

پ- در اجراي ماده (6) قانون نظام جامع دامپروري كشور و به منظور استفاده حداكثري از اراضي قابل سرمايه گذاري، وزارت جهاد كشاورزي مكلف است ظرف دو ماه نسبت به بازنگري در حريمهاي جديد با رويكرد كاهش فاصله واحدها از يكديگر به ويژه در حوزه دام، طيور و آبزيان اقدام و وزير جهاد كشاورزي آن را به سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي و سازمان نظام دامپزشكي كشور جهت اجرا ابلاغ نمايد.

ماده 12

آيين نامه اجرائي اين قانون ظرف سه ماه از تاريخ لازم الاجرا شدن آن، با پيشنهاد وزارت جهاد كشاورزي به تصويب هيأت وزيران مي رسد.

قانون فوق مشتمل بر دوازده ماده و چهارده تبصره كه گزارش آن توسط كميسيون كشاورزي، آب، منابع طبيعي و محيط زيست به صحن مجلس تقديم شده بود، پس از تصويب در جلسه علني روز دوشنبه مورخ نوزدهم مرداد ماه يكهزار و چهارصد و پنج مجلس، در تاريخ 1405/6/4 به تأييد شوراي نگهبان رسيد.

محمدباقر قاليباف